Çok Öğreniyor, Az Uyguluyoruz

Dijital dünyada bilgiye ulaşmak her geçen gün kolaylaşırken, edinilen bilgileri anlamlandırmak ve günlük hayata aktarmak giderek daha önemli hale geliyor. Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, dijital çağın dikkat çeken sorunlarından biri olan “bilgi obezitesi”ne dikkat çekerek, fazla bilgi tüketiminin öğrenme, odaklanma ve karar verme süreçlerini zorlaştırabildiğini belirtti.

SAĞLIK - 20-11-2026 13:47

Güne telefon ekranına bakarak başlayan bireyler, gün boyunca haberler, sosyal medya paylaşımları, videolar ve farklı dijital içeriklerle yoğun bir bilgi akışına maruz kalıyor. Ancak bilgiye sürekli erişebilmek, her zaman gerçek öğrenme anlamına gelmiyor. Dr. Elgiz Henden, bilgi tüketiminde nicelikten çok niteliğin önem taşıdığını vurgulayarak, “Bilgiye sahip olmakla bilgiyi kullanabilmek aynı şey değil. Asıl mesele ne kadar bilgi tükettiğimiz değil, öğrendiklerimizle ne yaptığımız” dedi.

Bilgiye Ulaşmak Öğrenmek Değil

İhtiyaç duyulandan çok daha fazla bilgiye maruz kalmayı ifade eden bilgi obezitesi, akademik literatürde “bilgi aşırı yüklenmesi” (information overload) olarak tanımlanıyor.

Herbert A. Simon'ın 1971 yılında ortaya koyduğu yaklaşımda, bilgi zenginliğinin beraberinde dikkat yoksulluğunu getirebileceğine dikkat çekiliyor. Andrew Whitworth ise 2009 yılında yayımlanan Information Obesity adlı kitabında bilgiyi sorgulama ve değerlendirme becerisinin önemini ele alıyor.

Dr. Elgiz Henden, sürekli yeni kaynaklara yönelmenin bazen öğrenme sürecini yavaşlatabildiğini belirtti. Aynı konuyu farklı kaynaklardan tekrar tekrar inceleyen ancak öğrendiklerini uygulamaya yeterince zaman ayırmayan öğrencileri örnek gösteren Henden, benzer durumun yetişkinlerde de yaşandığını ifade etti. Sürekli araştırmanın zaman zaman harekete geçmeyi erteleyebildiğini vurguladı.

Fazla Bilgi Karar Vermeyi Zorlaştırıyor

Bilgi obezitesinin önemli boyutlarından biri de doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt edebilmek. Özellikle sosyal medya ve mesajlaşma gruplarında aynı konuda birbirine zıt bilgilerin paylaşılması, bireylerin karar verme süreçlerini güçleştirebiliyor.

Eppler ve Mengis'in 2004 yılında yayımlanan araştırması ile Roetzel'in 2019 yılında Business Research dergisinde yayımlanan literatür incelemesi, bilgi aşırı yüklenmesinin karar verme ve verimlilik üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor.

Henden, sürekli yeni bilgi arayışının zihinsel yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve kararların ertelenmesi gibi sonuçlar doğurabileceğini belirterek, bazen daha fazla araştırmak yerine mevcut bilgileri değerlendirmeye zaman ayırmanın önemini vurguladı.

Çözüm Bilinçli Bilgi Tüketimi

Bilgi tüketimini beslenme alışkanlıklarına benzeten Clay Johnson, 2012 yılında yayımladığı The Information Diet adlı kitabında bilinçli bilgi tüketiminin önemine dikkat çekiyor.

Dr. Elgiz Henden de bu yaklaşım doğrultusunda “bilgi diyeti” önerisinde bulunuyor. Bilgi diyetinin araştırmayı bırakmak değil, ihtiyaç duyulan bilgiyi doğru kaynaklardan ve bilinçli şekilde seçerek tüketmek olduğunu belirten Henden, yeni bir bilgiyle karşılaşıldığında şu soruların sorulması gerektiğini ifade ediyor:

Kaynak güvenilir mi? Bu bilgiye gerçekten ihtiyacım var mı? Mevcut bilgilerime ne katıyor? Öğrendiğim bilgiyi nasıl hayata geçirebilirim?

Dijital çağda asıl becerinin bilgi biriktirmek değil, bilgiyi anlamlandırmak ve uygulamaya geçirmek olduğunu vurgulayan Henden, değerlendirmesini şu soruyla tamamladı:

“Şu anda gerçekten yeni bir bilgiye mi ihtiyacım var, yoksa zaten bildiklerimle bir şey yapmaya mı?”

Dr. Elgiz Henden Kimdir?

Eğitim ve öğrenci koçluğu alanında uluslararası düzeyde tanınan uzman, yazar ve akredite koç Dr. Elgiz Henden, 10 bin saatin üzerinde bireysel koçluk deneyimine sahip. Master Certified Coach (MCC-ICF) ve Registered ICF Mentor Coach akreditasyonları bulunan Henden, 2009 yılında İz Koçluk Eğitim ve Danışmanlık Merkezi'ni kurdu.

Bireysel ve kurumsal koçluk hizmetleri sunan Henden, özellikle gençlerin meslek seçimi, akademik performanslarının geliştirilmesi ve iş hayatına yeni başlayan bireylerin koçluk ihtiyaçları üzerine çalışmalar yürütüyor. “Başarabilirim Çünkü…” adlı kitabın da yazarı olan Henden, çalışmalarında pozitif psikoloji, pozitif eğitim ve bilişsel davranışçı koçluk yaklaşımlarından yararlanıyor.

Günün Diğer Haberleri